Stress en gewicht: hoe cortisol een dieet kan saboteren

Een periode met veel stress valt vaak samen met een periode waarin afvallen niet lukt, hoe goed de voornemens ook zijn. Dat is geen toeval. Stress heeft een directe invloed op eetgedrag én op de manier waarop het lichaam vet opslaat.

Wat cortisol doet

Bij aanhoudende stress maakt het lichaam extra cortisol aan. Dit hormoon zorgt er in eerste instantie voor dat er snel energie beschikbaar komt, maar bij langdurige stress blijft het cortisolniveau verhoogd. Dat heeft een paar gevolgen:

• Een verhoogde trek in suikerrijk en vet voedsel.
• Een neiging om vet juist rond de buik op te slaan.
• Een verstoorde bloedsuikerspiegel, waardoor je sneller weer honger krijgt.

Herkenbare patronen

Veel mensen herkennen het volgende patroon: een drukke dag zonder rust, ‘s avonds behoefte aan iets lekkers “om bij te komen”, en de volgende dag alsnog moe wakker worden. Dat is precies het effect van cortisol op eetgedrag en herstel.

Wat wel helpt

Stress volledig vermijden is niet realistisch, maar de impact ervan op je gewicht kun je wel beperken:

1. Eet op vaste momenten. Een regelmatig eetpatroon houdt de bloedsuikerspiegel stabieler, ook op drukke dagen.
2. Bouw korte rustmomenten in. Een wandeling van tien minuten verlaagt het cortisolniveau merkbaar.
3. Let op slaap. Te weinig slaap verhoogt cortisol en versterkt het effect nog verder.
4. Vermijd extra restricties tijdens drukke periodes. Een streng dieet toevoegen aan een stressvolle periode werkt vaak averechts.

Een voedingsprogramma dat uitgaat van rust en regelmaat, zoals een vast eetschema met zes eetmomenten per dag, kan in stressvolle periodes juist houvast bieden in plaats van extra druk.